Bu ay elektronik Pazar yerlerini yakından ilgilendiren yeni bir yükümlülükten bahsedeceğim. Maliye Bakanlığı tarafından, 24 Aralık 2015 tarihinde 295752 sayılı Resmi Gazete’ de bir tebliğ yayınlanmıştı. 464 Sıra No’lu, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği adlı bu tebliğde, bir takım e-ticaret grup ve kişileri için bazı bildirim yükümlülükleri getirilmişti ve öncelikle hazırlıkların yapılması adına süre verildi. Yürürlük tarihi olarak da 1 Temmuz 2016 belirlenmişti. Şimdi vakit gelip çattı, bu sebeple birazdan anlatacağım mükellef gruplarına dahil iseniz, bu ay bu konuya özellikle eğilmenizi tavsiye ederim.

Peki bu yeni yükümlülük nedir? Nasıl yerine getirilecek?

Tebliğde belirlenen mükellef gruplarına, bu Tebliğ ile elektronik ticaret aracılık işlemleri ve bazı ticari faaliyetlerine ilişkin olarak Maliye’ye sürekli bilgi verme zorunluluğu getirilmiştir. Bu tebliğ ile, 1 Temmuz 2016 tarihinden itibaren bir ay içindeki gerçekleştirilen muamelelere ilişkin bilgiler, takip eden ayın son gününe kadar Maliye Bakanlığı Bilgi Transfer Sistemi (BTRANS) aracılığı ile elektronik ortamda veri olarak aktarılacaktır. Ayrıca bu tebliğde, kimlerin yükümlü olduğu, hangi verileri paylaşmasının zorunlu olduğu, bildirimlerin nasıl ve ne yöntemle yapılacağı da belirtilmiştir.

Veri aktarımı BTRANS aracılığı ile yapılacağı için, ilk veri iletimi öncesinde mükellef grupların, BTRANS veri aracılığı sistemine kayıt olması ve istenilen bilgi ve belgeleri bildirmesi gereklidir. Veri formatlarında yapılacak değişiklikler ise BTRANS tarafından belirlenir. Mükelleflerin, 1 Temmuzdan itibaren gerçekleştireceği işlemlere dair istenen bilgiler, takip eden aydan itibaren gönderilecektir. Bir aylık bilgi, takip eden ayın son günü saat 24:00’e kadar BTRANS’a  iletilmek zorundadır.  Bu bilgiler sistem üzerinden doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletilecektir.

SÜREKLİ BİLGİ VERME ZORUNLULUĞU KİMLER İÇİN GEÇERLİ? 

Bu mükellef gruplar, tebliğde şu şekilde belirlenmiştir: Aracı hizmet sağlayıcılar, bankalar ve  internet reklamcılığı hizmet aracıları, kargo ve lojistik işletmeleri. Bu grupları kısaca açıklayacak olursak; İnternet Reklamcılığı Hizmet Aracısı: İnternet ortamında ticari amaçlı reklam ve tanıtım hizmetinin verilmesine aracılık eden gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder.  Kargo ve Lojistik işletmecileri  ise, Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca M1, M2 ve M3 yetki belgesi alan kargo ve lojistik işletmecileri ifade etmektedir. Ancak en çok karıştırılan grup ise, aracı hizmet sağlayıcılardır.

ARACI HİZMET SAĞLAYICILAR KİMLERDİR?

Bu gruplara biraz değinecek olursak; aracı hizmet sağlayıcılar; 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda tanımlanmıştı. Bu gruplar/kişiler; başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder. Örneğin, bir eticaret sitesi, Pazar yeri iş modelini gerçekleştiriyor ise aracı hizmet sağlayıcıdır. Aracı hizmet sağlayıcının sitesi üzerinden hizmet veren veya ürün satanlar ise, hizmet sağlayıcıdır. İki kavramın yükümlülükler bakımından karıştırılmaması mühimdir.

Örneğin; bir eticaret siteniz var, bu site üzerinde siz değil, başka kişi ve kurumlar kendi ürün veya hizmetlerinin ilanlarını yayınlıyor, mağazalarını açıyor, araç ilanlarını veriyor, alım/ satım/kiralama/dağıtım yapıyor. Bu durumda siz aracı hizmet sağlayıcı, onlar da hizmet sağlayıcı kapsamına giriyor.

Turizm sektöründe de turu, seyahati, oteli, aracı, uçağı, otobüsü veya paket turu düzenleyen ve bir başkasına ait sitede satanlar hizmet sağlayıcı, bunu doğrudan düzenlemeyen ancak hizmeet sağlayıcının ürün veya hizmetini elektronik ortamda satmasına aracılık edenler, aracı hizmet sağlayıcı grubuna giriyor.

Kısaca aracı hizmet sağlayıcı,  site üzerindeki hizmeti veren ürünü satan, ilanı yayınlayanın doğrudan kendisi değildir. Dipnot olarak hatırlatalım, ilgili kanun ve yönetmelikle aracı hizmet sağlayıcılar, hizmet sağlayıcıların sağladığı içeriği, ürünü, hizmeti hukuka aykırı mı diye kontrol etmekle yükümlü kılınmamıştır. Ancak yasalarda belirtilen şekillerde; bilgilendirme, sistemi güncel tutma, kayıt tutma, kişisel verilerin güvenliği sağlama yükümlülükleri sabittir.

HANGİ BİLGİLER GÖNDERİLECEK?

Bu tebliğ ile aracı hizmet sağlayıcılar 1 Temmuz 2016’dan itibaren;  Aracılık hizmetinin sağlandığı internet adres veya adreslerini, b) Aracılık hizmeti verilen gerçek ya da tüzel kişilere ait ad soyad/unvan, TCKN/VKN bilgileri ile işyeri adres bilgilerini, c) Aracılık hizmeti verilenler adına gerçekleştirilen mal ve hizmet satış/kiralama işlemlerine (eğer reklam ise reklama) ilişkin her bir tahsilat tutarı ve tarihini, Elektronik ortamda Başkanlık sistemine iletmekle mükellef tutulmuşlardır.

Bankalar, internetten yapılan satış ve kiralama işlemlerine ilişkin ödemelerle ilgili bilgileri; internet reklamcılığı hizmet aracıları ise reklamın yayınlandığı internet adresi ve onun yetkilisinin kişi ve kurum bilgileri, kimlik bilgileri ile reklam verenlerin kimlik ve isim bilgileri ile tahsil ettikleri reklam hizmet bedeline ilişkin bilgiler istenmektedir. Ayrıca Kargo ve Lojistik İşletmelerinden de; gönderici bilgileri, gönderim adetleri, kapıda ödeme yapılan gönderilerin toplam adedi, ödeme şekilleri ve tutarları gibi bilgiler istenmektedir.

UYULMAZSA NE OLACAK?

Belirtilen mükellefler, bu bilgileri Vergi Usul Kanunu gereği defter, kayıt ve belgeler için öngörülen süreyle saklamak ve istenince ibraz etmek zorundalar. Ayrıca gönderilen bilgi ve verilerin, doğru, tam ve eksiksiz, belirtilen formatta ve yöntemde gönderilmesi zorunlu. Şayet Tebliğ ile getirilen zorunluluklara uyulmazsa, uymayanlar hakkında, işledikleri fiillere göre, Vergi Usul Kanununda yazılı cezalar tatbik edilecek. Son olarak konu ile ilgili detaylara www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

PEKİ BU KADAR SIKI BİR DENETİM İYİ MİDİR?

Her ne kadar bu tür uygulamaların şeffaflığından yana isek de, bu verilerin gizliliği ve mahremiyeti bakımından endişelerimiz yok değil. Ayrıca eticaretin geliştirilmesi ve desteklenmesi  gereken bir alan olduğunu düşünürsek,  böylesine sıkı denetimlerin işleri zorlaştıracağı yönünde bir endişenin de sektöre hakim olduğunu söyleyebiliriz.

‘Bu yazı ilk olarak E-ticaret Çağı dergisinin Temmuz 2016 sayısında yayınlanmıştır.’

Leave your comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.