Left Right

Chatbot’lar: Pazarlamanın Yeni Yolu

Şub 1, 2017 | M. Gökhan Ahi | Bilgi Teknolojileri, Bilişim Suçları, E-Ticaret, Kişisel Veriler, Sosyal Ağlar | No Comments

Chatbot’lar: Pazarlamanın Yeni Yolu

Facebook Messenger’ın firmalara ve geliştiricilere chatbot altyapısı vereceğini ilan etmesinden sonra, chatbot’ların ikinci dönemi başlamış oldu. Bot denilen ve kendisine verilen görevleri otomatik olarak yapan yazılımlar, hayatın bir çok alanında zaten uzun yıllardır kullanılıyordu. Bot yazılımlar ile otomatik veri toplama, veri yazma, veri analiz etme gibi bir çok görevler yapılabiliyor. En ünlülerden birisi de Google’un siteleri indeksleme için kullandığı ve belli bir algoritma ile çalışan bot yazılım.
Chatbot’lar ise botların sohbet edebileni ve sorulara cevap verebileni. Chatbot’ların çalışma mantığı, önceden yüklenmiş sorulara ve ifadelere önceden yüklenmiş cevapları yazarak veya konuşarak verebilmekten başka bir şey değil. Ancak chatbot’ları özellikli kılan esas önemli unsur ise, doğal dil işleme tekniklerini kullanarak farklı ifadelerle, eş anlamlı kelimelerle, deyimlerle, imla ve gramer kurallarıyla cevap verebilmesini sağlamak.

Chatbot’ların öğrenenleri de var elbette. Zaman içinde, bir bebeğin konuşmayı öğrenmesi gibi kendi kendine öğrenen yapay zekalı chatbot’lar, hazır cevap özellikleriyle kullanıcıları etkilemeyi başarıyor. Bazı chatbot’ları insandan ayırt etmek bile güç. Şirketler, markalar chatbot’lar sayesinde müşterileirne danışma, sipariş, teknik yardım, yönlendirme gibi bir çok farklı hizmetleri sunabiliyorlar. Siri, Allo, Cortana gibi asistan özellikli ve yapay zeka altyapısı bulunduran chatbot’lar mobil cihazlar için olmazsa olmaz kabul ediliyor.

Bazı chatbot’lar avukatlık yapmaya başladı bile. DoNotPay isimli yapay zekalı chatbot, trafik cezalarına nasıl itiraz edileceği konusunda bilgi veriyor ve bunu sizinle yazışarak yapıyor. Öylesine ki, itirazların %64’ü başarıyla sonuçlanmış.

Türkiye’de ise chatbot’lar çok gelişmiş değil. Başarılı ve eski örneklerden Botego yeteri ilgiyi göremediği için yurtdışında kendisine pazar arıyor. Mobil uygulama içinde veya FB Messenger üzerinde çalışan bazı yerli girişimler, henüz telefon karşılama menülerinden daha öteye gidebilmiş değiller. Komik olan, bazı markaların chatbot’larının sadece mesai saatlerinde çalışıyor olması.

Chatbot’lar yaygınlaştıkça hukuki meseleler kaçınılmaz hale gelecek. Şimdiden ne tür uyuşmazlıklar çıkacağını tahmin etmek zor değil. Karşılaşılacak ilk risk, chatbot’ların vereceği cevapların ne kadar güvenilir olacağı. Zira, hukuk, finans, sağlık gibi alanlarda chatbot’ların önereceği çözümlerin kullanılması ciddi zararlara yol açabilir. Bazı bot yazılımlar, en iyi doktorlardan bile daha iyi teşhis koyabiliyor olmasına rağmen, sonuçları ne kadar güvenilir kabul edilebilecektir bilinemiyor. Hukuk alanında veya finans alanında hizmet veren bir chatbot, yanlış bir sürece sürüklerse senaryosunun sonucu henüz belli değil. Bu konuda sorumluluk sınırlamalarının ve kullanım koşullarının çok iyi belirlenmiş olması gerekiyor.

Diğer bir mesele, chatbot’ların toplamış olduğu kişisel veriler. Bu tür kişisel veriler nasıl işlenecek, nasıl saklanacak ve ne kadarı üçüncü kişilerle paylaşılabilecek, bu da hukukçuların kafa yorduğu başka bir sorun. Chatbot’lar, farkında bile olmadan kişisel verileri ifşa edebilir, hatta dedikodu bile yapabilir.

Çocukların chatbot karşısındaki durumu ayrı bir inceleme konusu. Çocuklar, yetişkinler gibi chatbot’la insanı ayırt edemeyebilir ve sonuçta bir chatbot karşısında fazlaca savunmasız kalabilir. Özellikle, konuşan oyuncaklar ve konuşan mobil uygulamaların geliştirilmesinde çocuk gelişim uzmanlarından bol miktarda faydalanılmalıdır.

Chatbot’ların dolandırıcılık için kullanılmaları ihtimali de gözardı edilmemeli. Uzakdoğu kökenli chatbot piyasalarında dolandırıcılık, spam, hile amaçlı kullanılan yüzlerce chatbot yazılımı satılıyor. Güzel bir kızla yazıştığını sanan, ünlü markanın müşteri temsilcisi ile konuştuğunu sanan bir çok kişi yüklü miktarlarda para kaptırabiliyorlar.

İyi amaçlarla kullanılsa bile, chatbot’ların ahlâki ve etik durumları henüz yeterince tartışılmış değil. Pedofilleri yakalamak için programlanan ve çocukmuş gibi cevap veren chatbot’ların bildirdiği insanlar pedofil çıkmayabilir. Chatbot’a bir suç itiraf edildiğinde veya bir suçtan bahsedildiğinde, bunun ciddi olup olmadığını anlamayacak chatbot’lar durumu polise bildirse de bildirmese de her türlü mağduriyetin yaşanacağı ortada. Sadece etik olarak değil yasal olarak da bazı konuları şimdiden gözden geçirmekte fayda var. Microsoft’un Tay ismindeki yapay zekalı chatbot’unun Twitter kullanıcıları tarafından istismar edilerek, 24 saat içinde Hitler aşığı, kadınları aşağılayan, ırkçı bir kişiliğe dönüştürülmesini unutmayarak…

Yorum yaz